Akvaryum kurarken ilk yapmamız gereken hangi tür balıkları besliyeceğimize karar verip ihtiyaçlarını araştırmakla başlamalıyız.Örneğin leptosoma tankı kuracaksak akvaryumun yüksekliği fazla, tropheus tankı kurucaksak genişliği ve boyu fazla olmalıdır.Karma tanganyika yapmayı düşünürsek birbiriyle uyumlu, dietleri birbirine paralel türler seçmeliyiz.Özel türlerin farklı ihtiyaçları vardır.Ozellikle çabuk sıkılıp tür değişikliğine gidebilecek bir yapınız varsa edinebileceğiniz en büyük boyutlarda akvaryum edinmek ileride doğacak gereksiz harcamaları işin başında onleyecektir. Ayrıca sanılanın aksine büyük tankların bakımı küçüklere gore çok daha kolay olduğu gibi su parametreleri de çok daha yavaş değişir ve müdahale için extra vakit kazandırır.

Beslemek istediğimiz balıkların ihtiyaçlarını araştırıp ogrendikten ve uygun ölçülerde tank edindikten sonra kurulum aşamasına geçebiliriz. Akvaryumu yerleştireceğiniz yerin güneş ışığını direk almayan ,cereyana maruz kalmıyan ,mümkün olduğunca düşük insan trafiğinin gerçekleştiği bir yer olması gerektiğini hatırlatırım. Akvaryum hacmi 500 lt ve üzeri ise kolon-kiriş kesişim yerlerine yerleştirmek daha sağlıklı olur.

Akvaryumu ve dolabı aldık, akvaryum ile dolap arasına strafor yerleştirdik.Akvaryumu yüzde 10-15 kadar doldurup daha once kullanılmamış (deterjanla ilişkiye girmemiş) bir sünger veya bezle iyice temizlenip su boşaltılır.Akvaryumda sızdırma problemi olup olmadığını gozlemlemek ve zararlı maddelerin etkisini yok etmek adına, tankı tam doldurup 4-5 avuç kaya tuzu (turşu tuzu ) ekleyip 1-2 gün beklemek yaşanabilecek kotü sürprizlerin onune geçecektir..Sızdırma yoksa tank boşaltılır.Bu testtende geçen akvaryum kurulmaya hazırdır..

Tanganyika gölü su değerleri: pH 8.5-9.4 arasında, karbonat sertliği 200-240 ppm veya Alman birimine gore 12*18 kH, suyun iletkenliği 600 mS ,toplam sertlik ise 7-11 dGH arasındadır.Bu yapısıyla tanganyika golünün malawi ve victoria gollerine gore daha sert ve dengeli olduğunu söyliyebiliriz.

Gölün su değerlerini bilmemiz tankta kullanılacak kum, kaya ve gerekirse katkı maddelerini seçimimizi kolaylaştıracaktır.Göl suyunun yapısı itibariyle taban malzemesi olarak çok kalın olmayan mercan kumu gibi suyun Ph ını tamponlama ozelligine sahip kumlar kullanılabilir.Tabanda Ph a etkisi bulunmayan quartz kum kullanılıp yükseltme ve tamponlama işlemini benim yaptığım gibi tanganyika buffer ile de yapabilirsiniz. Kumu kalın seçmemek aralarında birikebilecek yem ve balık dışkılarını minimuma indirecek dolayısıyla nitrat değerlerimizin düşük seyretmesin katkı sağlıyacaktır.

Kullanılacak taban malzemesine karar verilip edindikten sonra ,kum deterjan değmemiş bir kovada iyice yıkanıp akvaryuma serilir.Kum kalınlığında 2-5 cm arası idealdir.Önden arkaya artan yükseklikte sermek tankımızdaki derinlik hissini arttıracaktır.Örnegin onler 2-3 cm arkaya doğru artarak 5-6 cm olucak şekilde.Sump sistemi kullanmıyacaksak hava taşları yerleştirilip hava hortumları ile motor bağlantısı yapılır.Kumu kaldırmayacak şekilde su doldurulur. Besliyeceğimiz balığın doğadaki ihtiyaçlarına gore tankımızda kullanacağımız kaya ve miktarını belirleyip yıkadıktan sonra devrilmeyecek şekilde hol ve mağaralar bulunduran dekor hazırlanır.Birçok cichlid de kum kazma-taşıma adeti olduğundan ve deprem riski düşünülerek sağlam yapıda kaya obekleri oluşturulmalıdır.Gerekirse kayalar tabana ve birbirlerine akvaryum silikonu ile yapıştırılmalıdır.Tabanda kullanılacak kayalar kumdan once yerleştirilir veya kuma iyice gomülürse hem kaya altlarında atık birikimi azalacak hemde kumla oynayan balıkların akvaryuma ve kendilerine verebilecekleri zararın onüne geçilmiş olur.Kaya olarak delikli falez kayaları seçilebileceği gibi elips şeklindeki kayalarda seçilebilir.Ben gerek doğal ortama yakınlığından gerekse delikli kayalara nazaran çok daha az tortu tuttuğundan elips şeklindeki kayaları kullanıyorum.Bazı balıklar doğaları gereği veya yüksek nitrat oranından kaynaklanan sebeplerden kuma ve kayalara sürtüneceklerinden sivri ucu olmayan kum ve kayalardan seçmek gerekir.Ozellikle süs amaçlı mercanlardan kaçınılmalıdır.Bu mercanlar gorünüş itibariyle hoş olsada bir süre sonra tortu tutar ve rengi koyulaşıp cazibesini yitirir ayrıca balıklar sürtündüklerinde zarar gorebilirler.Tanganyika akvaryumlarında suyu yumuşatacağından kütük kullanmamak daha doğru olur.Yok ben kütüksüz yapamam diyen arkadaşlara kütüğün batmama ve renk verme ihtimaline karşı kazanda 10-15 dk kaynatıp birkaç gün suda bekletmelerini oneririm.Bitki kullanmayı düşünüyorsanız yüksek pH değerlerine uyum gosteren bitkiler araştırılıp kullanılmalıdır.

Şimdide kullanmamız gereken ekipmanlardan bahsedelim.Isıtıcı olarak 1lt-1watt oranı uygun olacaktır.Yani 300 lt bir tank için 300 watt lık bir ısıtıcı edinmeliyiz.Isıtıcı 26 dereceye ayarlanıp vantuzlar yardımıyla uygun bir yere yerleştirilir.Isıtıcı tabana dik pozisyonda filitre borularının yanına olmadı tabana paralel veya hafif eğimli olarak kaya dekorunun arkasına yerleştirilebilir.Termometre olarakta civalı olaların dijitallere gore daha sağlıklı sonuç vermektedir.

Hava motoru seçiminde masraftan kaçınmayıp alınabilecek yüksek kapasiteli en sessiz motor seçilmelidir. Dış filitre kullanacaksanız 1 saatte akvaryum hacminin en az 3 katını çeviren filitrelerden edinmek filitrasyonu sağlıklı yapmamıza yetecektir.Orneğin tankımız 300 lt su alıyor ise saatte en az 900 lt çevirebilen bir filitre edinmeliyiz.Tabi burada filitre akvaryum arası mesafede kaybolacak debiyide hesap etmek gerekir.Uygun filitre edindikten sonra filitre malzemeleri edinmeli ve bu aşamada biyolojik filitre malzemelerinde masraftan kaçınmamalıyız.Siporax v.b. materyaller biyolojik filitrasyonu sağlıyacak bakterilere yüksek oranda ev sahipliği yapacağından filitrede bulunmalıdır.Seramik borucuklarda filitreye gelen suyun debisini düşürüp eşit oranda siporaxlara ileteceğinden bulunmalıdır.Aktif karbon ise ozellikle yeni kurulan tanklarda birkaç hafta filitrede kullanılıp çıkarılmalıdır.Çıkarılmadığı takdirde bağladığı maddeleri geri salacağından yarardan çok zarar getirir.Bu materyallerin üstü elyaf ile ortülür.Filitre materyalleride yerleştirildikten sonra filitre çalıştırılır.Bu aşamada su hazırlayıcı sıvılar ve bakteri kültürüde şart olmamakla birlikte eklenebilir.Eklenmeleri suyun oturma sürecini kısaltacaktır.

Artık akvaryum kurulumu tamamlandı filitre ısıtıcı hava motoru çalışıyor.(Filitre ve hava motoru 365 gün 24 saat çalıştırılmalı ,ses yapıyor diye geceleri kapatılmamalıdır) Sıra işin en zor ve sevimsiz kısmında ,yani bekleme aşamasında.Suyun oturması ve bakterilerin uyanması aşamasında 1-4 hafta gibi beklemek gerekir.(Tanganyika akvaryumu kurduğumuzdan suyun pH ı yüksek olacaktır ve yüksek pH ta amonyak çok daha toksikdir.Bu yüzden amonyağı tüketen bakteri kültürü yeterince çoğalmadan ,nispeten daha narin ve değerli olan tanganyika golü balıkları eklenmemelidir.)Suya eklenen uyuyan haldeki bakteri kültürü amonyağı tükettiğinden tankta amonyak yoksa bakteriler üreyemeyecek beklide uyanamıyacaklar.Bunun içinde boş tanka bir miktar yem atılabilir.Sonrasında daha dayanıklı olan malawi golü balıklarından birkaç tane eklemek oturma sürecini kısaltacaktır.Gerekli testleri yapıp su değerlerinin uygun olduğuna kanaat getirildikten sonra malawileri çıkarıp beslemeyi düşündüğümüz balıkları azar azar ekleyebiliriz.Tropheus gibi koloni olarak bir kerede eklenmesi gereken balık beslemeyi düşünüyorsanız dongünün oturması için biraz daha uzun beklemelisiniz.

Akvaryumda her şey hazır .Sıra geldi balık alma- taşıma- akvaryuma ekleme aşamasına.Tanganyika golü balıkları nispeten narin ve pahalı olduklarından balığın alınacağı akvaryumcu ya da hobici iyi seçilmelidir.Akvaryumcuya yeni gelmiş balıklar alınmamalı ,adaptasyon sürecini akvaryumcuda geçirmeleri beklenmelidir.(En az 1 hafta).Bu süre sonunda alıcağımız balıkların vücut formu ,yeme ilgileri … gözlendikten sonra balıklar uygun erkek-dişi oranında seçilip alınmalıdır.Tecrübe sahibi değilseniz yanınıza tecrübeli bir arakadaşınızı alabilirsiniz. Balıkları seçtik ,uygun bir şekilde paketlettik içimiz yana yana ücretini odedik.Sıra geldi nakliyeye.Yaz aylarında fazla sorun olmamakla birlikte kış aylarında gidilecek yer uzak ve taşınacak ortam soğuk ise strafor içinde taşımakta fayda var.Ayrıca balık poşetlerinin etrafı gazete kağıdı ile sarılırsa ışık değişikliklerinden balıkların strese girmesi engellenmiş olur.Eve gelindiğinde poşetler açılmadan akvaryuma bırakılıp yüzdürülmeli ve akvaryum suyu ile poşetteki suyun sıcaklığının eşitlenmesi için 15-20 dk beklenmelidir.Sonrasında poşetler bir kovaya açılır.(Balıklar akvaryumcuda farklı tanklardan seçildiyse farklı kovalara açılmasında fayda var)Sonrasında azar azar akvaryum suyundan kovaya ekliyerek balığı akvaryum suyuna adapte etmeliyiz.Bunun için alıştırma süreci mümkün olduğunca uzun tutulmalıdır.Akvaryumdan alınan yarım bardak kadar su kovaya eklenir .Birkaç dakikalık aralıklarla kova dolana kadar bu işleme devam edilir.Kova dolunca kovadaki suyun yarısı boşaltılıp aynı işleme devam edilir.(Zıplamayı seven calvus, leptosoma gibi balıklar alıştırılırken kovanın üstü kapatılırsa sürpriz kayıplar onlenmiş olur.)
Kova tekrar dolduğunda balıklar kepçe ile kibarca yakalanıp tanka eklenebilir.Kovadaki su akvaryuma eklenmemelidir.Balıkları tanka ekledikten sonra birkaç gün ışıkları açmamak ve yemlememek iyi olacaktır.Sonrasında ışıklandırma süresi aşama aşama arttırılıp istenilen seviyeye çekilir.Balıklar adapte olana kadar azar azar yem verilerek yeme tepkileri gozlenmeli ve iştahları yerinde ise yemlemeye başlanmalıdır.Tabii abartmadan.Balıklar verilen yemin tümünü iştahla yeselerde fazla dışkı üreteceklerinden ve dengeleri tam oturmamış akvaryumda bulunduklarından problemler yaşanabilir.